నేటి కాలంలో మహిళలు పురుషులతో సమానంగా అన్ని రంగాల్లో రాణిస్తున్నారు. కేవలం ఉద్యోగాలకే పరిమితం కాకుండా, సొంతంగా వ్యాపారాలు ప్రారంభిస్తూ పదుల సంఖ్యలో ఇతరులకు ఉపాధి కల్పిస్తున్నారు. ఇలాంటి మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలను ప్రోత్సహించడానికి, వారికి ఆర్థిక అండగా నిలవడానికి ప్రభుత్వాలు, బ్యాంకులు అనేక పథకాలను ప్రవేశపెడుతున్నాయి. ఈ క్రమంలో భారతీయ స్టేట్ బ్యాంక్ (SBI) ప్రవేశపెట్టిన విశిష్టమైన పథకమే “SBI Stree Shakti Scheme”
ఈ పథకం ద్వారా మహిళలు తమ వ్యాపార కలలను నిజం చేసుకోవడానికి రూ. 25 లక్షల వరకు రుణ సదుపాయాన్ని పొందవచ్చు. ఈ పథకం యొక్క ప్రత్యేకతలు, అర్హతలు, వడ్డీ రేట్లు మరియు దరఖాస్తు విధానం గురించి ఈ ఆర్టికల్లో క్షుణ్ణంగా తెలుసుకుందాం.
1. SBI Stree Shakti Scheme అంటే ఏమిటి?
భారతీయ స్టేట్ బ్యాంక్ (SBI) మహిళా పారిశ్రామికవేత్తల కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఆర్థిక సహాయ పథకం ఇది. చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు (MSME) స్థాపించాలనుకునే లేదా ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాపారాన్ని విస్తరించాలనుకునే మహిళలకు ఈ పథకం ఒక వరప్రసాదం. తయారీ రంగం (Manufacturing), రిటైల్ వ్యాపారం (Retail Trade), మరియు సేవా రంగాల్లో (Service Sector) ఉన్న మహిళలకు ఈ రుణాన్ని అందిస్తారు.
2. పథకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం
ఈ పథకం ప్రధానంగా మూడు లక్ష్యాలతో పనిచేస్తుంది:
- మహిళలను ఆర్థికంగా స్వవలంబకులుగా మార్చడం.
- మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు తక్కువ వడ్డీకే పెట్టుబడి అందించడం.
- గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లో మహిళా ఉపాధిని మెరుగుపరచడం.
3. ఈ పథకం ద్వారా లభించే రుణ మొత్తం
స్త్రీ శక్తి పథకం కింద మహిళలు తమ వ్యాపార అవసరాలను బట్టి గరిష్టంగా రూ. 25 లక్షల వరకు రుణాన్ని పొందవచ్చు.
- పూచీకత్తు లేని రుణం (Collateral Free Loan): ఒకవేళ మీకు ఎటువంటి ఆస్తి పాస్తులు తాకట్టు పెట్టడానికి లేకపోయినా, రూ. 10 లక్షల వరకు ఎటువంటి గ్యారెంటీ లేకుండానే అప్పు పొందే అవకాశం ఉంది. ఇది సూక్ష్మ మరియు చిన్న పరిశ్రమల క్రెడిట్ గ్యారెంటీ ఫండ్ ట్రస్ట్ (CGTMSE) కింద కవర్ చేయబడుతుంది.
- ప్రత్యేక సందర్భాల్లో: కొన్ని ప్రత్యేక వ్యాపారాలకు లేదా అర్హతలను బట్టి ఈ రుణ మొత్తాన్ని రూ. 50 లక్షల వరకు కూడా పొడిగించే అవకాశం ఉంటుంది.
4. వడ్డీ రేట్లు మరియు రాయితీలు
ఈ పథకంలో మహిళలకు లభించే అతిపెద్ద ప్రయోజనం వడ్డీ రేటులో రాయితీ.
- రుణ మొత్తం రూ. 2 లక్షల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, సాధారణ వడ్డీ రేటుపై 0.5% వరకు రాయితీ లభిస్తుంది.
- అలాగే, మార్జిన్ మొత్తంలో కూడా 5% వరకు మినహాయింపు లభించే అవకాశం ఉంది. మార్కెట్ పరిస్థితులను బట్టి వడ్డీ రేట్లు మారుతూ ఉంటాయి కాబట్టి, బ్యాంకును సంప్రదించి ప్రస్తుత రేట్లను తెలుసుకోవడం ఉత్తమం.
5. ఎవరు అర్హులు? (Eligibility Criteria)
ఈ పథకం కింద రుణం పొందడానికి కొన్ని నిబంధనలు ఉన్నాయి:
- యాజమాన్యం: వ్యాపార సంస్థలో మహిళల వాటా కనీసం 51% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉండాలి. అంటే ఆ సంస్థకు మహిళలే ప్రధాన యజమానులుగా ఉండాలి.
- రిజిస్ట్రేషన్: సదరు వ్యాపార సంస్థ ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) విభాగం కింద కేంద్ర ప్రభుత్వంలో నమోదై ఉండాలి.
- శిక్షణ: రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సంస్థలు నిర్వహించే ‘ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ డెవలప్మెంట్ ప్రోగ్రామ్’ (EDP) వంటి శిక్షణా తరగతుల్లో పాల్గొన్న మహిళలకు రుణం మంజూరు చేయడంలో ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
- నిర్వహణ: వ్యాపారానికి సంబంధించిన ఆర్థిక మరియు మేనేజ్మెంట్ నిర్ణయాలు మహిళలే తీసుకునేలా ఉండాలి.
6. ఏయే వ్యాపారాలకు రుణం లభిస్తుంది?
స్త్రీ శక్తి పథకం కింద అనేక రకాల వ్యాపారాలకు ఆర్థిక సహాయం అందుతుంది. కొన్ని ముఖ్యమైన రంగాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- రెడీమేడ్ గార్మెంట్స్: బట్టల తయారీ లేదా టెక్స్టైల్ వ్యాపారం.
- డైరీ ఫార్మింగ్: పాలు, పెరుగు మరియు ఇతర పాల ఉత్పత్తుల విక్రయాలు.
- వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు: విత్తనాలు, ఎరువులు మరియు వ్యవసాయానికి సంబంధించిన వస్తువుల వ్యాపారం.
- గృహ ఉత్పత్తులు: సబ్బులు, డిటర్జెంట్లు, పౌడర్ల తయారీ వంటి చిన్న పరిశ్రమలు.
- కుటీర పరిశ్రమలు: అగర్బత్తీలు, మసాలా పొడులు, అప్పడాల తయారీ వంటివి.
- వృత్తి నిపుణులు: డాక్టర్లు, చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్లు (CA), బ్యూటీ పార్లర్ నడిపేవారు కూడా ఈ పథకం కింద రుణం పొందవచ్చు.
7. రుణ రకాలు (Loan Categories)
మీ వ్యాపార స్థాయిని బట్టి సావకర్యం కల్పిస్తారు:
- చిన్న వ్యాపారులు: రూ. 50,000 నుండి రూ. 2 లక్షల వరకు.
- వృత్తి నిపుణులు: రూ. 50,000 నుండి రూ. 25 లక్షల వరకు (క్లినిక్స్ లేదా ఆఫీసుల కోసం).
- పరిశ్రమలు: రూ. 50,000 నుండి రూ. 25 లక్షల వరకు (యంత్రాల కొనుగోలు కోసం).
8. దరఖాస్తుకు కావలసిన పత్రాలు (Required Documents)
బ్యాంకుకు వెళ్ళేటప్పుడు క్రింది పత్రాలను సిద్ధం చేసుకోండి:
- గుర్తింపు కార్డు (ID Proof): ఆధార్ కార్డ్, పాన్ కార్డ్, ఓటర్ ఐడి లేదా పాస్పోర్ట్.
- చిరునామా ధృవీకరణ (Address Proof): కరెంట్ బిల్లు, టెలిఫోన్ బిల్లు లేదా రేషన్ కార్డ్.
- వ్యాపార పత్రాలు: వ్యాపార రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్, గత మూడు సంవత్సరాల బ్యాలెన్స్ షీట్ (ఉన్న వ్యాపారం అయితే).
- ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ (Project Report): మీ వ్యాపారం ఏమిటి? లాభాలు ఎలా వస్తాయి? ఎంత పెట్టుబడి కావాలి? అనే పూర్తి వివరాలతో కూడిన రిపోర్ట్.
- ఫోటోలు: దరఖాస్తుదారు యొక్క పాస్పోర్ట్ సైజ్ ఫోటోలు.
9. దరఖాస్తు ప్రక్రియ (How to Apply?)
ఈ పథకానికి దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి ప్రస్తుతం ఆన్లైన్ కంటే నేరుగా బ్యాంకును సందర్శించడం ఉత్తమమైన పద్ధతి.
- మీ దగ్గరలోని ఎస్బీఐ (SBI) బ్రాంచ్కు వెళ్లి ‘స్త్రీ శక్తి ప్యాకేజ్’ గురించి అడగండి.
- బ్యాంకు వారు ఇచ్చే దరఖాస్తు ఫారమ్ను నింపి, పైన చెప్పిన పత్రాలను జత చేయండి.
- మీ ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ను బ్యాంకు అధికారులు విశ్లేషిస్తారు.
- అన్ని వివరాలు సంతృప్తికరంగా ఉంటే, బ్యాంకు అధికారులు మీ వ్యాపార స్థలాన్ని సందర్శించి తనిఖీ చేస్తారు.
- ఆ తర్వాత రుణం మంజూరు చేయబడుతుంది.
ముగింపు
సొంతంగా ఎదగాలని ఆశపడే ప్రతి మహిళకు ఎస్బీఐ స్త్రీ శక్తి పథకం ఒక గొప్ప అవకాశం. తక్కువ వడ్డీ, ఎటువంటి హామీ లేని రుణం (రూ. 10 లక్షల వరకు) లభించడం వల్ల ఆర్థిక భారతం తగ్గుతుంది. మీకు ఏదైనా వ్యాపార ఆలోచన ఉంటే లేదా మీ ప్రస్తుత వ్యాపారాన్ని పెంచుకోవాలనుకుంటే ఆలస్యం చేయకుండా మీ సమీప స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా శాఖను సంప్రదించండి.
గమనిక: బ్యాంకుల నియమ నిబంధనలు ఎప్పటికప్పుడు మారుతూ ఉండవచ్చు. కాబట్టి దరఖాస్తు చేసే ముందు బ్యాంకు అధికారులను కలిసి తాజా సమాచారం తెలుసుకోవాల్సిందిగా మనవి.